علامت تجاری منشور

روایت ها

متن کامل

چرا آهن زیاد مضر است؟



آهن


نوشته: Dr. Atli Arnarson



برگردان منشور

آهن برای بدن یک ماده ضروری است. اما، مثل بسیاری از مواد مغذی دیگر، مقادیر زیاد آن مضر است. در واقع، آهن انقدر سمی است که جذب آن از طریق دستگاه گوارش به شدت کنترل می شود. این معمولا" اثرات مضر آهن اضافی را به حد اقل می رساند. وقتی این مکانیسم های ایمنی از کار بیفتند آن وقت است که مشکلات سلامتی ظاهر می شوند. این مقاله به بررسی اثرات بالقوه مضر مصرف بیش از حد آهن می پردازد.


آهن چیست؟


آهن یک ماده معدنی ضروری در رژیم غذایی است که عمدتا" توسط سلول های قرمز خون مصرف می شود. بخش حیاتی هموگلبین است،پروتئینی که در سلول های قرمز خون موجود است. هموگلبین مسئول رساندن اکسیژن به تمام سلول های بدن است.

دو نوع آهن خاص رژیم غذایی وجود دارد:

آهن خون رنگزا: این آهن فقط در غذاهای حیوانی، و عمدتا" در گوشت قرمز پیدا می شود و آسان تر از آهن غیر خون رنگزا جذب می شود.

آهن غیر خون رنگزا: اکثر آهن مواد غذایی به شکل آهن غیر خون رنگزا است. این آهن هم در حیوانات و هم در گیاهان یافت می شود. جذب آن بوسیله اسید های ارگانیک، مثل ویتامین C سریع تر می شود اما توسط ترکیبات گیاهی مثل فیتات کاهش می یابد. افرادی که در رژیم غدائیشان آهن خون رنگزا استفاده نمی کنند یا کم استفاده می کنند در معرض خطر فزاینده کمبود آهن هستند.

بسیاری از مردم، به خصوص زنان، فقر آهن دارند. در واقع، کمبود آهن رایج ترین کمبود مواد معدنی در جهان است.


تنظیم ذخایر آهن


به دو دلیل سطوح آهن در بدن به شدت تنظیم می شود:

  1. آهن یک ماده مغذی ضروری است که در بسیاری از عملکردهای اساسی بدن نقش بازی می کند، بنابراین ما نیاز به مقدار کمی از آن داریم.
  2. سطوح بالای آهن بالقوه سمی است، بنابر این باید از مصرف زیاد آن پرهیز کنید.

بدن سطح آهن را با تنظیم میزان جذب آهن از دستگاه گوارش هماهنگ می کند. هپسیدین، هورمون تنظیم آهن بدن، مسئول متوازن نگه داشتن ذخائر آهن است. وظیفه اصلی آن سد کردن جذب آهن است.

اساسا" نحوه کار آن به این گونه است:

اکثر اوقات، این سیستم خوب کار می کند. اما، اختلالات محدودی که جلوی تولید هپسیدین را می گیرند ممکن است منجر به تولید بیش از حد آهن شوند. از طرف دیگر، شرایطی که باعث تحریک تشکیل هپسیدین می شوند ممکن است باعث کمبود آهن شود.

میزان آهن موجود در رژیم غذائیمان هم بر تعادل آهن تأثیر می گذارد. با گذشت زمان، رژیم های غذایی کم آهن ممکن است سبب کمبود آهن شود. به همین ترتیب، مصرف بیش از حد مکمل های آهن ممکن است باعث مسمومیت شدید آهن شود.


سمیت آهن


سمیت آهن ممکن است ناگهانی یا تدریجی ظاهر شود. بسیاری از مشکلات جدی سلامتی ممکن است بر اثر مصرف تصادفی بیش از حد، مصرف طولانی مدت مکمل های قوی، یا اختلالات مزمن آهن بیش از ظرفیت، اتفاق بیفتد. تحت شرایط عادی، آهن آزاد بسیار کمی در جریان خون گردش می کند چون با دقت به پروتئین هایی، مثل ترانسفرین، متصل می شود که آن را از ایجاد آسیب بدور نگاه می دارد.

به هر حال، سمیت آهن می تواند سطح آهن آزاد را دربدن به طور قابل توجهی بالا برد. آهن آزاد، طرفدار اکسیدان، نقطه مقابل آنتی اکسیدان، است، و ممکن است باعث آسیب زدن به سلول ها شود. شرایط متعددی ممکن است باعث این اتفاق شود از جمله:

مسمومیت حاد با آهن وقتی اتفاق می افتد که مردم مکمل های آهن را بیش از حد مصرف کنند. یک دوز که تنها 10 تا 20 میلی گرم/کیلو گرم است ممکن است علائم جانبی ایجاد کند. دوز های بالاتر از 40 میلی گرم/کیلو گرم نیاز به توجه خاص پزشکی دارد.

همچنین، مصرف مکرر مکمل آهن با دوز بالا ممکن است موجب مشکلات جدی شود. حتما" از دستورالعمل های روی مکمل پیروی کنید و هرگز بیش از آنچه پزشکتان توصیه کرده مصرف نکنید.

علائم اولیه مسمومیت آهن ممکن است شامل درد معده، تهوع، و استفراغ باشد.

آهن اضافی بتدریج در اندام های داخلی جمع می شود و آسیب مهلکی به مغز و کبد می زند. مصرف طولانی مدت مکمل ها با دوز بالا ممکن است بتدریج باعث ایجاد علائمی مشابه آهن اضافی شود.


آهن بیش از حد


آهن بیش از حد به تجمع تدریجی آهن بیش از حد در بدن اطلاق می شود. این امر ناشی از ضعف سیستم تنظیم بدن در حفظ سطح آهن در حد سالم است. برای بسیاری از افراد، وجود آهن اضافی جای نگرانی ندارد. اما، برای آن هایی که به طور ژنتیکی مستعد جذب آهن از دستگاه گوارش هستند مسئله ساز است. شایع ترین اختلال آهن اضافی، هموکروماتوز ارثی است که موجب تجمع آهن در بافت ها و اندام ها می شود. با گذشت زمان، هموکروماتوزی که درمان نشده خطر ورم مفاصل، سرطان، مشکلات کبد، دیابت، و نارسایی قلب را افزایش می دهد.

بدن هیچ راه آسانی برای دور ریختن آهن اضافی ندارد. مؤثرترین راه برای خلاص شدن از شر آهن اضافی، از دست دادن خون است. بنابر این، زنانی که عادت ماهانه می شوند کمتر احتمال دارد آهن بیش از ظرفیت را تجربه کنند. همچنین کسانی که غالبا" خون اهدا می کنند در معرض خطر کمتری هستند.

اگر مستعد ابتلا به آهن بیش از حد هستید می توانید با رعایت موارد زیر، خطر مشکلات سلامتی را به حد اقل برسانید:

به هر حال، اگر وجود آهن بیش از ظرفیت در شما تشخیص داده نشده، کم کردن مصرف آهن معمولا" توصیه نمی شود.


آهن و خطر سرطان


شکی نیست که آهن بیش از حد در بدن هم در انسان و هم حیوان منجر به سرطان می شود. به نظر می رسد اهدای خون یا از دست دادن خون این خطر را کاهش می دهد. مطالعات مشاهده ای توصیه می کنند که مصرف بالای آهن هم (heme iron) ممکن است خطر سرطان کولن را افزایش دهد. آزمایش های بالینی در انسان نشان داده است که آهن هم مکمل ها یا یا گوشت قرمز ممکن است تشکیل ترکیبات N-nitroso را در دستگاه گوارش افزایش می دهد.

ارتباط بین گوشت قرمز و سرطان موضوعی است که به شدت مورد بحث است. گرچه برخی مکانیسم های احتمالی برای توضیح این ارتباط وجود دارد اما اکثر شواهد مبتنی بر مطالعات مشاهده ای است.


آهن و خطر عفونت


به نظر می رسد هم آهن اضافی و هم کمبود آهن می تواند افراد را بیشتر مستعد ابتلا به عفونت کند. دو دلیل برای این وجود دارد:

  1. سیستم ایمنی بدن از آهنبرای کشته باکتری های مضر استفاده می کند بنابراین، مقداری آهن برای مبارزه با عفونت وجود دارد.
  2. سطح بالای آهن آزاد محرک رشد باکتری ها و ویروس هاست بنابر این، آهن بیش از حد اثر منفی دارد و خطر عفونت را افزایش می دهد.

مطالعات متعددی نشان می دهد که تکمیل آهن ممکن است تعداد و شدت عفونت افزایش یابد، اگرچه مطالعات محدودی هیچ تأثیری را نشان نداده است.

افرادی که هموکروماتوزی ارثی دارند هم بیشتر در معرض عفونت هستند.

استفاده از مکمل آهن در بیمارانی که در معرض خطر بالای عفونت هستند باید تصمیم گیری خوبی باشد. باید همه خطرات احتمالی را مد نظر قرار داد.

به طور خلاصه این که آهن در مقادیر زیاد می تواند خطرناک باشد. اما، مگر این که اختلال آهن بیش از حد داشته باشید، در غیر این صورت به طور کلی نیازی ندارید که در مورد گرفتن آهن زیاد از غذایتان نگران باشید.

اما، تکمیل کردن آهن داستان دیگری است. اون به نفع کسانی است که از کمبود آهن رنج می برند، اما ممکن است به کسانی که کمبود آهن ندارند آسیب بزند. هرگز مکمل های آهن را مصرف نکنید مگر این که دکترتان توصیه کرده باشد.



منبع: authoritynutrition.com